| تبليغات | X |
تپتانءِ گڈی سرگال
( چارمی بھر)
اسماعیل امیری
تپتانءَ بدئے زیب و براہ
ھر جاگہ بکن حال و ڈاہ
تپتان مئیگ و تئی دوزواہ انت
تپتانءَ تو ببئے دوزواہ
وھدے ماہ کنت گشت و چھر
تپتان شنگ بیت شھر پہ شھر
شاباش انت مئے ُپلیں براتاں
تپتانءَ کننت شنگ و بھر
تپتان مئے وتی مھتاک انت
ھر عیب و شگانءَ پاک انت
مرچی دل گلءَ بودی نہ انت
تپتان پر منءَ پیداک انت
( محمد روانبد پیشنی)
تپتانءَ ماں بلوچی لبزانکءِ پڑءَ و ماں بلوچی دنیاءَ پر وتءَ نامے کٹ اتگ ات ۔ مئے ھم کوشش ات تا کہ تپتانءَ ڈولدار و پہ وانوکاں پُر سیتیں تاکبندے بکنیں ۔
تپتانءِ چارمی و پنچمی تاکبند ھم سپہ دار و چہ وشیں شعر و شریں نبشتانکاں پُرّیں تاکبند اتنت ۔ تپتانءِ ششمی تاکبندءَ ماں بلوچی زبانءِ تاریخءَ اولی برءَ ، بازیں نبشتانکے گوں کامپیوترءَ نبیسّگ بیتگ اتنت ۔ ھمے تاکبندءِ سرگالءَ نبشتہ انت :"مارا امیت انت کہ بے ساھیں کامپیوتر ، مئے زندگیں زبان بلوچیءِ نبیسّگءِ جنجالءَ باز کم بہ کنت "۔
آ وھدءَ ، کامپیوتر پہ مئے وڑیں مردماں نوک و وسءِ چیزے نہ ات ۔ چہ اشیءَ پیش ما کامپیوتر ماں "پی آئی اے"ءِ دفترءَ دیستگ ات ۔ ما ھچبر اے فکر ھم نہ کتگ ات کہ بلوچی ھم گوں کامپیوترءَ نبیسگ بیت ۔ البت چہ ھمے وھدءَ باز پیسرتر ، اردوءِ مزنیں اخبار" جنگ" ءِ درستیں کار گوں کامپیوترءَ بیگءَ اتنت و اردوءِ نستعلیق فونٹءِ سافٹ وئیر ھم جوڑ بیتگ و کارمرز بیگءَات۔ مئے بلوچی وانوکاں ھم گوں ھمے نستعلیقءِ سیاھگءَ ھیل کتگ ات ۔ تپتانءِ کاتبءِ کامپیوترءَ نستعلیق فونٹ نیست ات و نہ آییءَ و نہ مارا جوازگ ھست ات کہ سافٹ وئیرءَ بزیریں ۔
تپتانءِ" نسخ"ءِ فونٹ ، بازیں وانوکاں پسند نبیت ۔ یکے ایش کہ آھاں گوں دستءَ کتابت بیتگیں نستعلیق رھبندءَ ھیل کتگ ات و دومی اے کہ کامپیوترءِ نسخ فونٹءَ پہ ھمزھانی زبر و زیر ءَ مشکل ھست ات ( گوں ھمے مشکلءَ ما انگت ھم دیم پہ دیمیں)۔ مئے کوشش و واھگ ات کہ بلوچیءِ نبشتہءِ وڑ و پیم چو عربی، فارسی، پشتو و سندھیءِ دابا ماں نسخءَ ببیت ؛ نئیکہ اردوءِ نستعلیقءَ ۔ مئے اے واھگ پورہ نبیت ۔ مروچی بلوچی ماھتاک و کتاب گوں اردوءِ نستعلیق فونٹءَ نبیسگ و شنگ بیگءَانت ۔ البت ماں انترنتءَ ، مایکروسافٹءِ برکتءَ ،بلوچی گوں نسخءِ فونٹءَ نبیسگ بیگءَانت بلے ھمزھانی زبر و زیرءِ جنجال انگت ھم ھست انت ۔
ھمے دورءَ (سال 1989ءَ) ماں بلوچستانءَ نمیرانیں اکبر بگٹیءِ حکومتءَ ماں وانگجاھاں ماتی زبانانی وانینگءِ جار جتگ ات ۔ پہ اسکولی کتابانی رد و بند دیگءَ کمیٹی یے ٹاھینگ بیتگ ات ۔ کمیٹیءَ وتی رد و بند داتگیں کتاب حکومتءَ پیش کتگ اتنت ۔ کتابانی تھا بازیں نزوری ھست ات و مئے بازیں قلمکار آھانی سرا ایراد گرگ و تنقید کنگءَاتنت ۔ مئے ھیالءَ ، آ وھدءَ ھمے کتابانی وانینگءِ سرا ایراد گرگ یا تنقید کنگ ، فایدہءِ بدلءَ تاوانبارات ۔ پمیشا تپتانءِ ششمی تاکبندءِ سرگالءَ نبشتہ کنگ بیت: "اے کتاباں علمی رھبندءِ بنیادءَ ، باز کمی ھست بلے ھرچی ھست انت ، وت اولی گام پہ دیمرئی انت و وتی جاہءَ شرانت، پہ ھمے خاطرءَ ما گوشیں کہ تا وھدے اے کتابانی وانینگءِ کار بنگیج نہ بوتگ ، آھانی سرا ایراد گرگ و تنقید کنگ ، شریں کارے بوت نہ کنت ۔ پرچا کہ اداں ، مرچاں جاور ھنچش انت کہ تنقیدءَ شریں دیدےءِ گونءَ نچارنت و بلکیں پدا حکومتءِ کارندھاں ، مئے نایکوئیءِ گندگءِ گونءَ ، وتی پیسری فیصلہءَ بہ بجّ انت کہ پہ سُھتگ حالیں بلوچ راجءِ چُک و زھگاں ، مزنیں تاوانے بوت کنت "۔
ماں اسکولاں ، بلوچیءِ وانینگءَ انگت سالے پر نہ گوستگ ات کہ بلوچ دشمناں ، نواب اکبر بگٹیءِ حکومت پروشت و بلوچیءِ وانینگ ھم بند کت ۔
گوستگیں ھپتگءَ من گشت کہ پہ تپتانءِ ڈکلریشنءِ گرگءَ ما درخواست دات و آ وھدءِ ڈکلریشن رھبندءِ بنیادءَ مارا باید دو سئے ھپتگءِ تھا پسّو برستیں بلے دو ماہ گوست مارا ھچّ جوابے دیگ نبیت ۔ چہ جست و پرسءَ پد ، سھیگ بیتیں کہ تپتانءِ درخواست کوئیٹہ ءَ راہ دیگ بیتگ و چہ کوئیٹہءَ باید منّگ ببیت ۔ من و کریم ، پہ کارءِ رند گیریءَ کوئیٹہءَ شتیں ۔ ماں کوئیٹہءَ آرٹ کونسلءِ کارمستر واجہ عبداللہ بلوچءَ شاباش انت کہ ماں اے کارءَ مارا مدت کت ۔ تپتانءِ ڈکلریشن مارا 1990ءِ سالءِ اول سرا رس ات۔ تا آ وھدءَ ما تپتانءِ شش تاکبند شنگ کتگ ات ۔
پہ تپتانءِ شنگ کنگءَ رجستر کنگ بزاں ڈکلریشن گرگءَ ، ما دو ماھی تاکبندءِ درخواست داتگ ات ؛ بلے وھدے کہ ڈکلریشن ءِ کاگد مارا رس ات ، چاریں کہ دو ماھی تاکبندءِ بدلءَ ،ماھتاکے ءِ اجازت نامہ انت ۔ ما دو ماھی تاکبندءِ شنگ کنگءِ اجازت پمیشکا لوٹتگ ات کہ مارا تپتانءِ ھمک ماہءِ شنگ کنگءِ جوازگ نیست ات۔ گوں ڈکلریشنءِ رسگءَ ، تپتانءِ دومی دَور بنگیج بیت ۔
( منتگیں دیمءِ ھپتگءَ)
